Dlaczego chińskie panele słoneczne zalewają rynek afrykański

Chiński sprzęt fotowoltaiczny zalewa rynek afrykański, częściowo z powodu negatywnych skutków wojny handlowej pomiędzy USA-Chinami. Jest to jeden z kilku czynników pomagających kontynentowi w postępie w zakresie elektryfikacji.

 

Energia słoneczna jest powszechnie postrzegana jako idealne rozwiązanie dla Afryki. Światło słoneczne jest obfite, gospodarki pragną niezawodnych źródeł energii, a technologia staje się niezwykle tania.

 

Według danych Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) za 2024 r. energia słoneczna jest jednym z najtańszych źródeł energii na świecie, a jej koszt wynosi zaledwie 0,044 dolara (0,03 euro) za kilowatogodzinę-, ponieważ cena modułów fotowoltaicznych spadła o 90% w ciągu zaledwie 13 lat.

 

Jak dotąd udział Afryki w światowym sektorze energii słonecznej był niewielki. Całkowita moc zainstalowana na kontynencie wynosi nieco ponad 18 gigawatów (GW), co stanowi zaledwie 1% światowej produkcji energii fotowoltaicznej. Częściowo wynika to z braku kapitału inwestycyjnego i istniejącej infrastruktury sieciowej.

Teraz wydaje się, że sytuacja wreszcie się zmienia.

 

Powódź chińskich paneli słonecznych

 

Analiza danych dotyczących chińskiego eksportu przeprowadzona przez brytyjski-zespół doradców ds. energii odnawialnej Ember wskazuje na masowy napływ sprzętu fotowoltaicznego do Afryki. W ciągu zaledwie 12 miesięcy Chiny wyeksportowały na kontynent panele słoneczne o łącznej mocy 15 GW.

 

„Wszyscy wydają się bardzo optymistyczni, jeśli chodzi o energię słoneczną w Afryce” – powiedział DW John van Zuylen, dyrektor generalny pan-afrykańskiej grupy lobbystycznej Africa Solar Industry Association (AFSIA).

 

Na podstawie historycznych danych eksportowych AFSIA szacuje całkowitą zainstalowaną moc fotowoltaiczną w Afryce od 2000 r. na około 75 GW, czyli znacznie więcej niż dane IRENA. Według van Zuylena wiele aplikacji-na małą skalę i-niesieciowych rzadko pojawia się w oficjalnych statystykach.

 

„Ale nawet jeśli weźmiemy pod uwagę liczbę 75 GW, 75 GW w ciągu 25 lat w porównaniu z 15 GW w zaledwie 12 miesięcy daje poczucie obecnej dynamiki w Afryce”.

 

Znaczna część tej energii (około 3 GW) pochodzi z dużego projektu w Algierii. Van Zuylen twierdzi jednak, że postępy czyni także kilka krajów Afryki Subsaharyjskiej-, w tym Zambia, Rwanda, Senegal, Wybrzeże Kości Słoniowej i Nigeria.

 

„Nigeria bardzo silnie się rozwija. Myślę, że Nigeria ma szansę wkrótce stać się największym rynkiem energii słonecznej w Afryce, wyprzedzając Republikę Południowej Afryki, ponieważ Nigeria od lat jeździ na oleju napędowym - dotowanym i sztucznie zaniżającym ceny oleju napędowego” – powiedział van Zuylen. Według dyrektora AFSIA dla wielu Nigeryjczyków energia słoneczna jest obecnie najtańszą opcją.

 

Nowe kraje wkraczają na rynek energii słonecznej. Na przykład Liberia stara się zdywersyfikować swój koszyk czystej energii, który w dużym stopniu opiera się na energii wodnej. Na marginesie konferencji klimatycznej COP30 w Brazylii Emmanuel K. Urey Yarkpawolo, dyrektor wykonawczy Agencji Ochrony Środowiska w Liberii, powiedział, że budowa pierwszego w kraju parku fotowoltaicznego jest już prawie ukończona.

 

„Mamy około 20 megawatów energii słonecznej, które zostaną podłączone do sieci do końca tego roku, a może na początku przyszłego. Postęp jest bardzo szybki, a w przygotowaniu jest wiele kolejnych projektów” – powiedział DW Yarkpawolo.

 

W Nigrze energia słoneczna przeżywa gwałtowny rozwój, odkąd sąsiednia Nigeria zawiesiła dostawy energii z powodu sankcji ECOWAS.

 

Czy to tylko wojna handlowa ze Stanami Zjednoczonymi-Chinami?

 

Van Zuylen twierdzi, że kryje się za tym wiele czynników, a niektórzy komentatorzy uważają, że boom eksportowy w Chinach jest przynajmniej częściowo wynikiem impasu w sprawie ceł w USA-Chinach. Administracja Donalda Trumpa w pewnym momencie zagroziła nawet cłami sięgającymi 3521% na panele słoneczne z Azji Południowo-Wschodniej.

 

„Kiedy wybuchła wojna handlowa, koszty sprzętu spadły. Chińscy producenci spieszyli się z wyładowaniami” – powiedział DW Farwinn Nyakudyara, dyrektor zarządzający PFN Solar Systems w Zimbabwe. „Powiedziałbym, że było to dla nas pozytywne. Chińczycy nie mieli innego wyjścia, jak tylko dobrze nas traktować, ponieważ wiedzieli, że jeśli ponownie nas źle potraktują, w następnej kolejności nie kupimy od nich”.

 

Instalatorzy instalacji fotowoltaicznych w Zimbabwe również odczuli wpływ cenowy wojny handlowej w USA-Chinach. Według danych Banku Światowego za rok 2023 565 milionów ludzi w{{4}Afryce Subsaharyjskiej nadal nie ma dostępu do energii elektrycznej. Kenijski ekonomista James Shikwati twierdzi, że importowana technologia jest pilnie potrzebna.

 

„Bez względu na to, czy pochodzi z Chin, Stanów Zjednoczonych, czy Europy, myślę, że Afrykanie powiedzieliby, że to coś wspaniałego. Myślę więc pośrednio, że wojna celna stworzyła Afrykanom możliwość dostępu do taniej energii” – Shikwati powiedział DW.

 

Indie są także dostawcą sprzętu fotowoltaicznego do Afryki, jednak importerzy preferują Chiny ze względu na niższe ceny.

 

Nyakudyara uważa, że ​​chińscy dostawcy już dostosowują się do nowej rzeczywistości rynkowej i kontrolują produkcję, aby utrzymać rentowność.

 

„W tej chwili występują poważne niedobory, zwłaszcza paneli słonecznych i baterii litowych. Wielu dystrybutorów i importerów twierdzi, że obecnie nie mają paneli. Rozładunek trwał tylko krótką chwilę, ale obecnie występują poważne niedobory” – powiedział Nyakudyara.

 

Magazynowanie i pomiary netto sprawiają, że energia słoneczna jest bardziej opłacalna

 

Baterie litowe stały się dostępne zarówno dla użytkowników domowych, jak i operatorów-wag użyteczności publicznej. Dzięki rozwiązaniom w zakresie magazynowania energii energia słoneczna może być magazynowana do wykorzystania w godzinach szczytu wieczornego.

 

Pomiar netto -, w ramach którego gospodarstwa domowe wyposażone w panele słoneczne na dachach przekazują niewykorzystaną nadwyżkę energii z powrotem do sieci w zamian za kredyty w rachunkach -, również się opłaca.

 

Może to zwiększyć rentowność pięciokrotnie, mówi dyrektor generalny AFSIA van Zuylen. „Jeśli chcesz zużyć energię słoneczną natychmiast po jej wygenerowaniu, zazwyczaj możesz pokryć tylko około 20% całkowitego zużycia. Jeśli jednak masz system pomiaru netto, możesz nagle zainstalować wystarczającą liczbę paneli słonecznych, aby zaspokoić 100% swojego zapotrzebowania na zużycie”.

 

Kraje takie jak Kenia, Namibia i Zimbabwe wdrożyły już ten system, od dawna stosowany w wielu krajach europejskich.

 

Tego typu pojemniki do przechowywania zielonej energii produkowane w Niemczech również stają się tańsze.